• Książka
  • Streszczenie
  • Spis treści
  • Autor

W stronę cywilizacji Internetu. Zarządzanie w naukach humanistycznych

W stronę cywilizacji Internetu. Zarządzanie w naukach humanistycznych
ISBN: 978-83-233-4177-2
rok: 2016
format: B5
stron: 171
oprawa: miękka
język publikacji: Polski
Dla kogo jest ta książka?
  • Dla menedżerów, którzy starają się zrozumieć czym jest Internet rozumiany szeroko, jako historyczny proces i pewna rzeczywistość gospodarowania.
  • Dla humanistów, którzy rozumieją, że muszą zrekonstruować sądy i przeświadczenia dotyczące własnej dyscypliny pod wpływem takich zjawisk jak Internet.
  • Dla specjalistów zarządzania, którzy starają się poznać głębokie zmiany jakie następują w rozumieniu czym jest zarzadzanie.
  • Dla studentów zarządzania, informatyki, nauk społecznych i humanistyki , którzy potrzebują wglądu w najnowsze tendencje tych dziedzin.
  • Dla wszystkich, którzy interesują się rozwojem współczesnej cywilizacji w dwóch jej najważniejszych obszarach: zarządzania i technologii.

Streszczenie

Niniejsza książka w pierwszej części dotyczy zarządzania w wersji mieszczącej się naukach humanistycznych. To położenie nie jest przypadkowe i wymusza konsekwencje, z których dotychczas nie zdawano sobie sprawy. Mają one bardzo podstawowy charakter i sprawiają, że pojawia się oto narzędzie przystosowane odpowiednio do wymogów współczesności. Druga część książki opisuje zastosowanie go do opisu dotychczas prawdopodobnie najbardziej spektakularnego zjawiska naszej cywilizacji, jakim jest Internet. Dzięki niemu zostaje skonstruowany precyzyjny model jego rozwoju, pozwalający na pragmatyczną analizę, zrozumienie jego procesów i wnioski możliwe do zastosowania w praktyce. W tej części praca podejmuje temat rozpoczęty w książce pt. Pragmatyka Internetu. Web 2.0 jako środowisko tego samego autora.

Zarządzanie to pojęcie osobliwe. Jest niezwykle pospolite, co można tłumaczyć jego niezwykłą popularnością. Otwiera jednak także słownik najważniejszych terminów współczesności, ciągle na nowoczesny sposób przesiąkniętej mechanicystycznym z ducha pożądaniem efektywności i skuteczności, które w zarządzaniu znajdują obietnicę osiągnięcia doskonałości. Dominuje bowiem w jego rozumieniu wąskie podejście pragmatyczne, nastawione na skutek, najczęściej trywialny, jakim jest zysk. Jest to jednak spojrzenie bardzo niepełne, czego dowodem jest powołanie do życia tzw. zarządzania humanistycznego, które, wsparte na bardzo głębokich niepokojach, przekroczyło w mniemaniu autora niniejszej książki swoim zasięgiem zamiary swoich twórców. Otworzyło w ten sposób problematykę daleko szerszą, którą stara się podjąć niniejsza praca, pozwalającą z jednej strony zrekonstruować pojęcie zarządzania; z drugiej natomiast w nieunikniony sposób także rozszerzyć czy uzupełnić dziedzinę humanistyki.

W swoim początkowym zamyśle zarządzanie humanistyczne obraca się w stronę człowieka jako podmiotu, dostarczającego racji wszelkim zabiegom organizującym otaczającą go rzeczywistość. W tym miejscu zaczyna się także szukanie odpowiedzi na pytanie, czym owa racja jest i skąd się bierze. Podstawowa jej wersja odwołuje się do imperatywu kategorycznego Kanta, ale problematyka związana z człowiekiem i uczynienie go ośrodkiem zainteresowania, otwiera całe uniwersum jego egzystencji. Na przykład te jej części, które są związane z materialnymi okolicznościami życia, z kwestiami sprawiedliwości społecznej, realizacją potrzeb, praw i nadziei itd. Innymi słowy z pewną rzeczywistością jego istnienia, które może się realizować jako twórczość, wolność, spełnienie, szczęście i tym podobne. Tego rodzaju problematyka wywołuje u humanisty bardzo intensywne, filozoficzne asocjacje; część z nich pojawia się w literaturze poświęconej zarządzaniu, ale nie wyczerpują one dramatyzmu sytuacji, w jakiej się ono znalazło, związanej z wkroczeniem w obszar namysłu typu humanistycznego. Zmiana bowiem, jaka się tutaj dokonuje, o prawdziwie paradygmatycznym wymiarze, dotyczy samych podstaw owej sytuacji, siłą rzeczy wymykających się naukom rozumianym jako metodyczne dziedziny badania i wymaga spojrzenia o bardziej ogólnym, metateoretycznym charakterze.

Dla prostego zilustrowania tej zmiany trzeba wyobrazić sobie abstrakcyjną, filozoficzną z ducha sytuację, jaka tworzy się poprzez przeciwstawienie sobie człowieka i świata. Zarządzanie na ogół stara się zinterpretować tę sytuację używając narzędzi nauk społecznych, co wynika z naturalnego postrzegania własnych działań jako nastawionych na innych ludzi; organizacja jest fundamentalnie postrzegana jako byt lub proces zbiorowy. Wraz z coraz bardziej wnikliwym ich badaniem, pojawiają się problemy głębsze, na przykład dotyczące kultury, będącej owocem i środowiskiem owej zbiorowości. Razem z nimi, dla dobrego zrozumienia mechanizmy pojawiających się w funkcjonowaniu tego ostatniego zjawiska, wytwarza się potrzeba narzędzi potrafiących uchwycić fenomeny dotychczas mniej ważne, takie na przykład jak język, a które mają obszerne zaplecze badawcze w innych obszarach nauki, na przykład w filozofii. W końcu przychodzi autorefleksja oparta na pytaniu o tożsamość własnej, badawczej postawy. W tym momencie mamy do czynienia z punktem krytycznym, którego zrozumienie ma zasadniczy wpływ na dalsze postępowanie i dopełnia obrazu całości. Ostatnie zagadnienie bowiem przenosi uwagę w obszar myśli teoriopoznawczej, która pyta o warunki, możliwości i skutki procesów poznawczych. Ta kwestia nie jest jednak zupełnie zaskakująca dla humanistyki, bo w jej obszarze nie tylko jest ona ciągłym przedmiotem interpretacji, ale w wieku XX przeżywa niezwykłe wzmożenie, które ostatecznie zmusza ją do powtórnego przemyślenia takich pojęć jak wiedza czy nauka.

Można powiedzieć innymi słowy, że zwrot polega na rekonstrukcji pragmatycznego podejścia, jakie jest naturalną dziedziną zarządzania. Nastawienie na czyny jest zresztą najczęściej kojarzoną z tym pojęciem postawą i to właśnie znajomości jej problemów i ich rozwiązań oczekują adepci zarządzania. Historyczne źródła są jak najbardziej pod tym względem wymowne, wystarczy sięgnąć do tzw. klasycznego nurtu zarządzania, aby się o tym przekonać i pozostają ciągle żywe. Stopniowe uwzględnianie coraz większej złożoności problemów stojących przed zarządzaniem, a przede wszystkim uwypuklenie podmiotowej roli człowieka, komplikuje wyjściowy pragmatyzm. W podstawowym zakładzie, jaki tworzy człowiek ze światem, którym ma zarządzać, pojawiają się pęknięcia, wynikające z niepewności dotyczącej sposobu istnienia ale też sposobu postrzegania obydwu jego stron, a także łączących je zawikłanych związków. Autorefleksja musi mieć w tej sytuacji charakter filozoficzny, a nawet metafizyczny: dotyczy zarówno bytów (świata i człowieka) jak i procesów poznawczych (pozwalających je zrozumieć), w czym odświeża niezwykle stare połączenie podstawowych kwestii ontologicznych i epistemologicznych. Można powiedzieć, że w tej sytuacji staje się naturalny zwrot zarządzania w stronę dziedziny, dla której tego rodzaju konfuzje są codziennością, to znaczy humanistyki. Czy to znaczy, że pragmatyzm zarządzania zostaje zamieniony na spekulację, czynność czczą z perspektywy tzw. praktyków? Nie. Znaczy to tylko i aż tyle, że bez spekulatywnego (refleksyjnego) podejścia zarządzanie może zostać strywializowane, a nawet zinstrumentalizowane. Utrata poczucia kontroli nad procesami, którymi zamierza sterować, pcha zarządzanie w stronę ideologii; nadaje mu wymiar polityczny i jako takie, czyli jednostronne i represywne, wymaga kontestacji. Ten ostatni wymiar dobitnie podkreśla Monika Kostera i inni autorzy.

Niniejsza książka stara się wskazać najważniejsze tropy, które opisują tę nową, kryzysową i obiecującą sytuację zarządzania, a także proponuje odświeżające i znacznie bardziej ogólne – humanistyczne właśnie – podejście do próby jego zdefiniowania. Już ten ostatni zabieg wskazuje na równie pragmatyczne nastawienie, oparte jedynie o głębsze podstawy, których dostarcza myśl filozoficzna wieku XX. Książka w zgodzie z podanym wcześniej obrazem sytuacji, podejmuje dwie główne kwestie: człowieka oraz świata, przekładając je na konkretne dyskursy. Ta pierwsza pojawia się jako problem swoistej konstrukcji, podlegającej głębokiej renowacji szczególnie w drugiej połowie poprzedniego stulecia w toku takich prądów myślowych jak posthumanizm. Oznacza jednak głębokie przemyślenie zarówno pojęcia i idei człowieka, jak i samego fenomenu humanistyczności. Świat z przytoczonego zakładu jako temat nie jest tutaj podobnie jawnie ujęty: jego niepewna, poznawcza sytuacja jest powodem niezwykle gwałtownych przekształceń epistemologii w wieku dwudziestym, które zostają opisane w książce jako perypetie nauki i filozofii nauki. W najkrótszym opisie pewność naukowego poznania podlega podobnie intensywnej kontestacji, co konstrukcja człowieka. Obydwie te okoliczności komplikują sytuację zarządzania, które musi się z nimi zmierzyć w swojej wersji humanistycznej, a z czego nie do końca zdaje sobie sprawę. Zmuszają go do tego jednak warunki historyczne, a przede wszystkim gwałtowny rozwój technologii, sygnalizowane już wcześniej w obrębie humanistyki. Zarządzanie musi się do tych warunków, a także stanu ich rozpoznania dostosować poprzez odpowiednią rekonstrukcję. Taka propozycja pojawia się w książce i nosi nazwę pragmatycznej koncepcji zarządzania. Jej celem jest uogólnienie pojęcia i kategorii poznawczej, jaką jest zarzadzanie, na wszelkie podobne, celowe działania, oparte na precyzyjnych konceptualizacjach. W ten sposób definicja pozostaje w zgodzie sama z sobą. Aby udowodnić jej przydatność w drugiej części książki zostaje użyta do zinterpretowania fenomenu, jakim jest Internet. Umożliwia skonstruowanie jego wyobrażenia na podstawie przyjętych założeń, doprowadzając do dosyć pesymistycznych wniosków związanych z sytuacją człowieka we współczesnym świecie, na poziomie dostatecznie ogólnym, aby bez wahania użyć dla niego pojęcia cywilizacji.

Spis treści

Wstęp 9
Część I. Humanistyka w zarządzaniu a humanistyczne zarządzanie
Od zarzadzania do humanizmu 17
Epistemologiczne kłopoty wiedz i nauki 37
Człowiek i postczłowiek 53
"Przejmijcie zarządzanie" - to nie wystarczy 75

Część pierwsza podejmuje temat tzw. zarzadzania humanistycznego, czyli zarządzania, które zostało umieszczone w naukach humanistycznych, w kontekście załamania się wieku XX dwóch wielkich konstrukcji, leżących u jego podstaw: człowieka jako podmiotu i nauki jako stabilnej platformy poznawczej. Z tego kryzysu wynika konieczność przemyślenia zarządzania, które przyjmuje humanistyczną wersję.
Część II. Internet jako przedmiot zarządzania humanistycznego
Internet jako dyskurs 95
Model opisowy wsparty na pragmatycznej koncepcji zarządzania 113
Cywilizacja Internetu 123
Posłowie 151

Część druga podejmuje temat Internetu jako złożonego procesu, fazy historycznej i konstrukcji dyskursywnej stającej się podstawą współczesnej cywilizacji. Modelu do opracowania tak postrzeganego Internetu dostarcza idea pragmatycznej koncepcji zarzadzania
Powered by w3.css - Obrazki by fotolia - Made by RM